GAGAVUZ-GÖKOGUZ GIZI…

 GAGAVUZ-GÖKOGUZ GIZI…

 

Guş kadar bir Ada da bir Gagavuz-Gökoguz gızına rastlayınca aklıma, Kongazlı Olga geldi. Gökoguzlar üzerine yaptığım kısmi araştırmaya neden olan Bilimler Akademisi hocası Olga Radova. Bilimsel olmayan uzun bir makaleye çevirmiştim çalışmamı. Hatta adı, 'Gagavuzlar, Kan ve Din' idi yanılmıyorsam. Sosyal alemde, net duvarlarda araştırdım bulamadım. Anlattım Adalı Gökoguz gızına ama gösteremedim çalışmamı. Sevindi yine de bizi de bilenler varmış diye...

Sonra Ada'ya göçerken atmaya kıyamadığım notlarımı karıştırdım. Bir iz bulurum diye ajandalarıma göz attım. Sıkı araştırınca daha önce yazdığım taslakları buldum. Aldığım notları gördüm. Bilemedim burada aynını mı kullanayım diye. Birazını değerlendirdim yine. Çünkü yayınlayıp yayınlamadığımı pek çözemedim. Yayın Müdürüme de soramadım. Emek boşa gitmesin istedim. Ve Adalı Gagavuz gız ile Gökoguz Olga hoca hatırına elde kalanlarla tarihe yeni bir not düşmek istedim. Tekrarı oluyorsa affola. Müdürüm, olsun varsın bir kez daha yayımlarsın...

 

Gagavuz veya Gökoguz nedir, kimdir, kime denir? sanki herkes bilir biraz. Sığ veya derinliğine dikkatle araştırılınca da pek fark etmez. Çünkü çok da değişik olmayan sonuçlara ulaşılır. Zaten bilimsel ve belleksel tüm bulgular bilinendir. Yani Gökoguzluğun özü yüzyıllardır yaşadıkları coğraflarda ayakta kalma çabasıdır. Tuhaf olan bu çaba Turan dünyasında lafarasında dile getirilir. Sırf din ayrılığı yüzünden ya yok sayılır ya da üstünkörü geçilir. Yani inanç farklılığından dolayı pek anılmaz Gökoguzlar. Oysa yaşanan histori ve kara yazgı, dinler ve hisler ötesidir. Bu konu kendine Türk diyen veya gören herkesi ilgilendirir.

Tarih arenasında Gökoguzlar öz varlığını koruyamamış, öz benliğini geliştirememiş sayılır. Tarihçiler popülasyon açısından rakamsal görüntüye değer verir. Oysa popüler kültür de gerçeği yansıtabilir. Çünkü Gökoguzlar, birçok devlet bünyesinde uzun dönemler itibariyle, töreleri ve törenleriyle öz be öz Türk kalmışlardır. Orta Asyalı atalarının tıpatıp benzeri alışkanlıklarla, egemen toplumlarda taviz vermeden azınlık olarak yaşamışlardır. Hala da yaşıyorlar hem de ırkçı tacizlere rağmen, sosyal ve toplumsal haklar elde edip, durmadan geliştirerek...

 

Gökoguzlar azınlıktır ve sert asimilasyona uğramıştır ama öz kimliğini ve tarihsel belleğini yitiren etnik motiflerden olmamıştır asla. Her türlü baskı ve yıldırmaya karşın mevcudun içinde eriyip tükenmemiştir. Ancak kurtuluşu tarih sahnesinde bilinen Türk vasfından farklı olmak ve davranmakta bulmuşlardır. Çünkü her pozisyonda çok eziyet görmüşlerdir. Bu yüzden Türklüğün ispat edilebilir değerleri dışındakiler kısmen unutulmuştur. Ya da unutmuş, unutulmuş farz edilip, nefes alınmıştır. Oysa tüm ayrıntılar değişmez, değiştirilemez biçimde kodlara işlenmiştir. Yani Türklük ilk fırsatta ortaya dökülecek biçimde hazırda tutulmuştur. Soy bağı kurma girişimi kesinlikle kaybolmamıştır. Ancak uzun yıllar içinde ırksal veya etnik işlerliğin ve köksel izlerin takibi biraz zorlaşmıştır...

Gökoguzlar buna rağmen köklerini aramaktan, genetik şifreyi kurcalamaktan, kuşaklar arası her türlü aktarımı yapmaktan, soydaşlarını bulmaktan veya ırkını savunmaktan yılmamıştır hiç. Bu arada özellikle uluslararası politikanın, ilim ve bilim dünyasının unutturmaya çalıştığı özgün değerlerini de sıkı korumuşlardır. Gökoguzlar, Balkanlarda hiçbir zaman din adına sindirilenler, kaybolanlar, silinenler, gidenler, bilinmeyenler gibi soykırım yaşamamıştır. Ancak her devirde açıktan veya gizli etnik kıyımla yüzleşmiştir. Ancak yenilmemişlerdir.

Ufacık coğrafyalara tıkanıp kalmışsalar da dünyaya yayılmış tüm soydaşları gibi özgürlükçü yanlarını ve özerk yapılarını daima yaşatmışlardır...

 

Gökoguzlar şimdi birkaç devlet üzerinde varlıklarını sürdürürler. Yüzyıllardır oralarda etnik unsur olarak yaşarlar. Bu arada tümü olmasa da bir kısmı eğer 2. Dünya Savaşı bastırmasa mutlaka ana vatana döneceklerdi. Örneğin Romanya Gagavuzları, peşinden Moldovya ve diğerleri gibi...

Tarihe düşülen kayıtlara göre zamanında Romanya hükümeti ile İnönü tamamen anlaşmıştır. Aşağı ve yukarı Dobruca yerleşkelerinde yaşayan Gagavuzlar isterlerse ana vatana döneceklerdir. Ancak büyük paylaşım savaşı başlayınca bu tek taraflı göçe endeksli plan da bozulur...

Balkanlı Gökoguzlar, savaş yüzünden ertelenen veya vazgeçilen plan çerçevesinde Doğu Trakya’ya yerleşmek ister. Hatta bir bölümü, küçük bir azınlık hemen savaş öncesi Trakya’ya geçer. Yerleşir. Ve hala yaşarlar. Soy ve akrabalık bağıyla diğerlerine de kapılar aralanır ama dünya düzeni değişir. Açılan kapılar kapanır...

 

Hele ki Romanya istila edilince, Besarabya Romanya'dan alınıp Sovyet güdümündeki Moldovya’ya bağlanınca bu bölgede yoğun yaşayan Gagavuzların dünya ile bağı resmen kopar. On yıllarca karşılıklı yakın ilişkiler kurulması zorlaşır. Göç ve bütünleşme dileği de zaman içinde biter. Ayrıca Gagavuz yoğunluklu bölgenin güneydoğusu da Bulgara verilince ana vatana dönüş projesi hepten son bulur. Demirperde dağıtılana dek has Türk kolu olan Gagavuzlar-Gökoguzlar Doğu bloku içinde kendi başlarına kalır. Yalnızlaşır ve yalnızlaştırılırlar. Yinede Gökoguzlar yılmaz. On yıllarca hayata tutunma mücadelesi verirler. Çünkü kurulan Dünya düzeni gereği ister istemez unutulmuşlardır...

Gökoguzlar Balkanlarda baştan beri dini Ortodoks, dili ve töresi Anadolu ile benzeş ve özdeş kavimlerdir. Bu yüzden Gagavuzların varlığı ve yazgısı, Balkanların diğer Türkleri ile hatta islam dininden Türklerle bile ortaktır. Kavim kardaşlık bağlamında hep ezilmişlik ve asimilasyon...

Bugün Romanya'da yaşayan, varlıklarını sürdüren yüzbinlerce Gagavuz vardır. Bulgaristan’da, Ukrayna'da, Rusya'da, Yunanistan'da, Kazakistan'da ve Moldovya'da da varlar. Yani Özerk Gagavuzya dahil başka başka ülkelerde yaşarlar. Ana yurtlarına özlem duyarak, sevgi besleyerek yeryüzüne katkıyı esirgemezler. Balkanlarda sakınmadan Türklük güderler. Evlatlarını Ana yurtta okutmak için fırsatlar yaratıp, imkan kollarlar. İdealler artık ana vatanda yaşamak değilse bile ortak bağların kopmaması için direnirler. Dillerini, törelerini, ahlak öğretilerini, dini öne çıkarmadan korurlar...

 

Belki de Türk soyunun en bağımsız kollarından, en özgürlükçü kavimlerindendir Gagavuzlar. Gerçi tarihte Gagavuzlar'ın Balkanlar'a göçü ile ilgili birçok yerleşim tanımlamaları mevcuttur. En makulü Türk soyundan ve Oğuz boyundan Gagavuzların, Tuna nehri buz tuttuğunda iz sürdüğü, yol bulduğu ve sisler ötesine geçtiğidir. Gagavuzlar yol açıp yayılarak, yol sürerek ilerlemiştir. Ve Gagavuzlar uygun bulduklara bölgelere yerleşip, yüzyıllarca varlıklarını sürdürmüşlerdir...

Ancak tarih Gagavuzlara daima yoksunluğu reva görmüştür. Yüzyıllar boyu Tuna boyunda Edirne'ye kadar küçük gruplar halinde yaşamışlardır. Hala da yaşarlar. Onca türlü çeşit asimilasyon programlarına karşın milliyetlerine bağlı, dillerini, kültürlerini, ahlak ve törelerini koruyup bu günlere gelmişlerdir.

Sonuç olarak yaşanan yöre farklı, din farklı ama töre ve törenler özbeöz atalardandır. Hristiyan ve Ortodoks’turlar ama dini öne çıkarmazlar. Her biri aynı kan ayrı din, bambaşka bir kardeşliğe öncelik verirler. Ayrılık gayrılık gütmezler kesinlikle...

Kuş kadar akılla bizzat katıldığım 'Uluslararası Göç Sempozyumu' oturumlarının birinde tanıdım Olga Hoca'yı. Kitaplarının çevirisi yok okuyamadım. İlk ve diğer sempozyumlardaki bilimsel sunumları hala aklımda. Sempozyum kitapçığına alınan sunumları da elimde. Bu gün bile hala aklımda, Yukarı Dobruca damadı olduğumu öğrenince heyecanla 'Türk mü?' sorusu. Cevabı aldığında iyiniyeti ve samimiyeti gözlerinden belli 'Bir gagavuz gızı olsun bulamadın mı?' sitemi...

Kuş kadar Ada da bir Gökoğuz kızı tanıyınca aklıma Olga Karanastas hoca düştü. Özel hayatı bile Türklük ile sorgulaması geldi aklıma. Ve daha yeni tanıdığım bir Gökoğuz kıza, hiç tarzım ve haddim olmadan 'Evleneceksen Türk ile...' dedim. Tıpkı Olga hoca gibi...

Doğrudur yanlıştır kandaşım Gökoğuz kıza böyle dedim. Sonra da oturdum bunları yazdım. Müdür, sakın gözden kaçırma yayımla. Şimdi de tarihe dipnot düşüyorum, yer gök şahit 'bir daha mı? Asla'...

ÖLÜM KALIM DÜNYASI

 ÖLÜM KALIM DÜNYASI

Tırnak içinde 'Ölüm Kalım Siyaseti' yazmaya devam edecekken, malum 'Ölüm Kalım Dünyası' izin vermedi. Siyasi ömrü boyunca devrimci bir talebe, yurtsever bir genç olarak kalmayı idealize eden bir eski tüfeği sonsuzluğa çekti. Millete vekildi, dürüst liderdi, kalıcı başkandı, hukukçuydu Ketenci’ydi melek oldu. Yeter dedi ve dönülmez dünyaya uçtu. Bence koca yürekli büyük abimdi...

Zaten yeryüzünde ölüm ile kalım her alanda her aşamada ikiz kardeş. Bir şekilde buluşturdukları ise abi ile kardeş. Ve arkası dağ, önü deniz el heykelli bir adada, üç yanı ölümcül bir deniz kıyısında, abisi bir kardeşi kimsiz kimsesiz bıraktı… 

İri cüsseli bir kara kuş, abi ile kardeşe doğru uçtu. Kanatları kanamıştı uçmaktan, kara yağmur bulutlarıyla savaşmaktan. Kanat çırptıkça ağır bir ölüm kokusu yayılıyordu evrene. Ve uzun zamandan beri özellikle her Eylül de her akşam beklenen kara gölge, tez zamanda ulaştı adaya. Uzun yolculuğa adayların ağzında, kekremsi kuru pamuk tadı kaldı. Soluk bir soluk, son kez döküldü  dudaklardan. Ve büyük abinin

kardeşi yalnız kaldı... 

Eski tüfek büyük abinin eski tüfek kardeşi yarensiz kaldığını duyunca ‘Olmadı A. Abi...’ yazabildi duvarlara. Durdu durdu ve ‘Yıldızlar yoldaşın olsun...’ diyebildi anca. Otuz küsur yıllık yoldaşlık bitmişti. Sonra siyasi bir novella yaşandı ve bitti diye birkaç paragraflık bir not düştü tarihe…

Büyük abi, devrim ve özgürlüğe cesurca adanmış hayatlar kuşağındandı. Eğilmez uzundu, sembol şapkalı, eli çantalı ve kehribar tespihliydi. Yitik kuşak kardeşi gibi Kuzey’in yurtsever evlatlarındandı. Şimdinin siyaset süren kuzeyli hemşerilerine zerre benzemez türden adam gibi adamdı. Çalkantılar yüklü ömründe, büyük bir gurur ve inatla efelendi gericiliğe. Daima ‘Devrimin şanlı yolunda’ ilerledi. Yılmadan, usanmadan kuvvacı milis özeniyle kutlu yolda yürüdü. İşte aynı cesaretle ve korkusuzca sonsuzluğa yürüdü…

Şimdi küçük kardeşi onu sonsuz gerçekliğe uğurlarken ne yazsın. Hiç. Zaten ‘yazılmış en şahane metinler hatta kutsal metinler bile kusurlu. Ağdalı methiyeler ağır kusurlu. Çünkü kusursuz insan yok...’ Kusursuz yazar da hiç yok. Ama büyük abi kendi çapında kusursuzdu...

O yüzden büyük abiyi dürüstçe, hayata dair mazeretler üretmeden anmak kâfi. Hele ki yazanlar için çok çabuk geçerken zaman. Siyasiler için hızlı geçmez mi? Gür yüzleri yaşlanmaz mı hiç? Ya bilinenler üzerine yazmak, bir dipsiz kuyuyu detaylıca keşfe çıkmak niye? Niyet belli...

Bilen biliyor zaten her şeyi hatta bırakılan her dostane boşluğu. Önemli olan boşa boşluğa düşmeden, dostu anmak ve varsayılan bilinmezlikte düşmana doğru dürüst karşı koyarak yaşamak. Büyük abi işte böyle yaşadı…

Her gidenin peşine, ‘Ölüm Kalım Dünyası’nı yalın yazmak için ne gibi bir meziyet gerekiyorsa işte ondan bende yok büyük abim. N’olur alınma, ‘ula uşağum’ diye başlayıp kardeşinle didişme. Yalan yok alındım gidişine. Şimdi sen büyük abim, bahtının rüzgarına kapıldın gittin. Belleğimde büyük abilerimden kim kaldı, ayrıntısı bende yok. Sanki ‘Ölüm kalım ve yokluk’ üzerine bir mizan tutmam lazım senden sonra...

Zaten, gittikçe artan kayıplarla birlikte kanayan beyin kendine gerekli enerjiyi bulamıyor. Böyle bir dönemde kalem susar kelam ölür. Yani kalem kelam kardeşliği yaşatırken bir yandan da öldürür. Bir çöl suskunluğu sarar dilleri. Hafiften bir ölüm korkusu dolaşır ‘Ölüm Kalım Dünyası’nı. Ve korkmayanlar ölümüne sıraya girer…

Haliyle ölüm kalım vadisinde, vaatler gölgede tutulur. Unutulur her şey, unutulur verilen sözler. Unutulur insanlık. Ama eski tüfek büyük abi asla unutmaz. Unutulmaz. Kimsiz kimsesiz kardeşi de. Çünkü herkes her yaptığının karşılığını mutlaka bulur...

Üzülmedim desem yalan ama büyük bir novellaya hayat veren büyük abime veda da yakışır. Ölüm kalım dünyası bu dünya abim, gün olur elbet ölünür. Şimdi beni de bekle desem eminim yine 'yok Deniz var' dersin…

EYLÜL, BİR TUTAM NOVELLA

 EYLÜL, BİR TUTAM NOVELLA

Yalan yok, yalın yazımlı, diri ve duru anlatımlı 'bir tutam novella' okudum. Ve on yıllardır hiç hazmetmediğim aylardan Eylül, keskin bir kesinlikle puntalandı aklıma. Hatta her sonbahar sadece kendimle paylaştığım ölümden beter ayrılıkları, aykırı tutkuları, kaygılı dağılışları, ebediyen unutmayı ve gerçekten unutulmayı anımsattı. Sanki bir kez daha tutuşturdu yorgun yüreğimi...

Salt yazma tutkusuyla varolduğu aşikar 'Bir tutam Eylül' novellasının. Çünkü sonbaharı ve sıradışılığı deneyimleyen Eylül'ün şahsında, kör duygusallığı, hayatı çekilmez kılan yolları ve uzun yılları çöle çeviren yolculukları irdeliyor. Yani kimselere yaranma endişesi taşımıyor. Doğru tahlil yapma gayesiyle ve çözümleme gayretiyle okuyanı derinden etkiliyor. Öyle ki bizzat duydum 'bir tutam kadın' haykırışlarını. Hepsi de kendi bedeninde misafirdi. Tıpkı Eylül gibi...

Okudukça, 'Bir tutam Eylül'ün dehlizlerinde dolaşan kadınların duygu derinliğine indim. Bunu sağlayanların her birine hissettiğim saygıdan, aşırı özenle derledim diyeceklerimi ve dileklerimi. En başta Eylül için...

Eylül, hedefe varmaz yolların güzel kızı. Vardım sanılan yıpratıcı yolculukların göçmen kuşu. Yollar yalım çalım uzarken, ömür yıllarca ayarsızlığı yaşarken, ayazda kalışın biricik öznesi. Eylül, gecikmiş bir tutam huzuru ayaz da buluşun zirvesi. Sürekli kendinden kaçışın veya kendini buluşun, kısa ve özlü hikayesi. Sıkı ve sert mücadeleden kaçınmanın veya kararlı kaçıklığın sınırına savruluşun resmi. Resmiyette kadının adı Eylül, kitabının adı ise 'bir tutam Eylül'...

Bu bir tutam novellanın her sayfası yine yeniden çizilen bilindik resimlerle dolu. Bu dolgunluk ve okurda yarattığı doygunluk oldukça şaşırtıcı. Belli aralıklarla sarı saçlı sonbahar kutlanırken,  yaşadığına yabancılaşmak bu olsa gerek. Belki de istenen budur. Kendi yarattığına yavanlaşmak. Hayat işte, bu kadarlık bir şey diye kederlenmeden ayaklanmak. Yarsız yardımsız kalıp, kalıplaşmış gerekçelere aldırmadan dünden yarına yoğunlaşmak. Veya değişik bakış açılarının açmazında özgürleşip, kırkından sonra tekrar kadın olmak...

Belki de hiç istenmeyendir 'bir tutam kadın' olup hiç alakasız toplum ve sistem dayatısıyla yolda kalmak. İşte bu bencil atmosferde birincil mesele belli uysal ve uyumlu yazmak. Bunun da hakkından gelinmiş kolayca. Mesela özgürleşen kadın olma zorluğu, metazori saplanılan mutlu sona dek çok kolay betimleniyor. Yani sırf lafla özgür olunamayacağı, değişken tutku cenderesinde gelişen metodik olaylarla açık seçik dillendiriliyor. 

Sanki bir tutam novella, sırf siyah beyaz kalmasın diye tüm renkleri sahiplenen bir tabloya dönüşüyor. Her karesi sırım gibi işleniyor. Ancak yanlış duvara asılan tablolar, duvarları genişleten kahkahalar eşliğinde az buçuk değerleniyor. Sıkça değinilen değerler, tam Eylül'e katma değer sunacakken katılaşıyor. İncelikle dokunulan hayatlar ve seslenişler de susuyor. Yani hayatın sellediği eylüller de duyulsun, baskın darbeler de hiç unutulmasın istenirken istem dışı tutsaklık tekrar başlıyor...

Oysa baştan sona unutulmaması gereken nokta 'bu şehir bana hiç iyi gelmiyor' repliğiyle kesinlikle istatistik olmayacak kadın duruşu sergilenmesi. Bu nedenle anlatılan iç yolculuklar kati bir kararla mutlandırıcı göç dileğine tutunuyor. İşte bu dilek bir an unutulunca, sayfalar dolusu özgür kadına layık görülmeyen böceksi yeniden beliriyor. Kurtuluş eylemliliği anında bitiyor. Öyle ki bitik ve yitik kadın sırdaşlığı, düğün dernek güncellemesiyle bizzat Eylül'e endekslense de geleceği kurtarmaya yetmiyor. Ama her yaşta kadınsı kalmayı kanıksayanlara inat, iğreti kandırmacalara kanmalar anca böyle dışlanıyor.

Dışa vurulan yenilgilerin tek kazanımı ise aldatıldığı halde aldatmamak. Yani öznel gerçeklik neyse onu kötülerden sakınmak. Veya hiç bir yere köklenememeyi iyilerden sakınmamak. Ayrıyeten özgür Eylül olmayı, gizli saklı duygular eşliğinde doğrudan işlemek. Fakat gidişat hiç dilenmeyen bir yere varınca, bu Ada bana iyi geldi, bu adam da bana iyi gelebilir inancıyla özgürlük erteleniyor. Gerçi kök hikaye sonsuzluğa erişmese de kıyısında dolanıyor. Yani novella, hiç umulmadık vasat sona evrilmese, salt bir tutam novella kalabalığına gözlemci kalınsa bambaşka bir evrene uçacak. Uçsuz bucaksızlığa kanat çırpacak. Eğer bu feci son, bir ilk uçuş handikapı olarak kabullenilirse affedilebilir. İnsani korkularla her tür kritiğe karşıtlık amaçlanmışsa işte bu olmaz. Yine de sıfırdan düzen kurma, sıfır çekmektense nispeten mutluluğa bağlanma hevesi varsa bir nebze affedilebilir. Ancak yapılan yanlışları doğru sayma veya açıklanabilir kılma eğilimi asla affedilemez. 

Belki de bu nedenle özel aforizmalara bağlı kalarak sahneye çıkarılanların açılımı, saçılımı ve katılımı belli seviyede tutulmuş. Çünkü anlatıcı 'bir tutam Eylül'e, bir tutam kadın misyonu yükleme zorluğunu böyle aşıyor. Ve dünyaya daha da direnmeyip hepsine sırayla en kolayını yaşatıyor. Hatta hayatın üstün gayretle kazanılan değil, sırf seçilmişlere ait olduğu ful istasyon okura bırakılıyor. Bilinçli veya değil, yerli yerine denklenmiş kadın hikayeleri evlilik ara durak bağlamında ele alınıyor. Özyaşamsal gözlemler doğru dürüst romanlaştırılırken, araya hayatım roman diyenleri haklı çıkaracak  notlar katılıyor. Fakat yine fay kırılıyor ve 'bir tutam Eylül'ün farkı, farklılığı ve farkındalığı öne çekiliyor. Sürekli 'Bir tutam kadın' ahengi gözetildiğinden olsa gerek hayatın özeti hiç renk değiştirmiyor...

Değişen tek şey, Eylül'ü ilkbahar tılsımıyla tekrar evlenmeye sabitlemek. Bu sonsuzluğu yakalayabilecek novellada dengeyi biraz sarsıyor. Belki de anneliği kutsamak veya yaratılan ve yaşatılan biricik evladı kutlamak adına bir girişim. O yüzden başka çıkış yolu aranmıyor. Özlenen özel hayat ile geneli kuşatan gelenek görenek çatışmasından yırtmak için bu yola girildiği de düşünülebilir. Sanki ruhsal çakılmadan kaçınmak için sona yakın malumu kabulleniş ağır basıyor gibi...

Anı delen bu baskın son, şatafatlı bir ortamda şenlikli bir şekilde ortaya koyuluyor. Bu fantezi düşkünlüğü, sürekli elde taşınan kırmızı kaplı küçük defterin başka, sık aralıklarla defterden ve sıkı yolculuklardan esinlenilen 'bir tutam eylül' başka izlenimi veriyor. İkisi de gizliden bir başka sona hizmet ediyor gibi. Yani anlatımcı 'bir tutam eylül' okuruna o kırmızı kaplıyı merak ettirirken, açıktan kara kaplıyı sunuyor...

Bu sunum bir kısım novella meraklılarına, baştan sona tuhaf bir ciddiyetle kadın olma sırlarının ifşası gelebilir. Belki de bu yöntemle iç sıkıntıları ve bunalımları baştan çıkaran yıllar, yeni bir imtihana tabi tutuluyor. Ve yıllar yılı özlemle beklenen çocuk olmayış, bilinçaltı koduna işlenen bu gizli isyan daima daha az bir şey olma bağımlılığını tetikliyor. Hayatın bunca basmakalıp işleyişine ve gizemli geneksel birikintiler tuzağına isyan Eylül'e illa ki yeni bir kimlik kazandırıyor...

Ancak değişime tur bindiren, hayata dur diyen bu yeni kimlikle geleneksel amaçtan uzaklaşmayı içine sindiremiyor Eylül. Yarınlardan umutlanırken tekrar kendi içine siniyor. Bir tutam kadını kalabalıklara anlatırken, kabuğuna çekiliyor. Ve sil baştan yeniden şans yakalamanın güçleşeceği kaygısıyla akıl ayaz da kalıyor. Hayatın içinde kaybolmamak için kendince bu son şansı kullanmayı hızlandırıyor. Dilek ve temennisi pek inandırıcı olmayan sanki sırf hayatı yeniden ıskalamamak veya skalayı devam ettirmek için bu son hamle. Yani göstermelik iyi niyetle yine bilinmeze imzayı basıyor 'bir tutam Eylül'...

Çaresiz çünkü yıllar yılı özellikle kadınlara öğretilenler sıraya geçip içini kemiriyor. Sevgi yüksek sesle gelmez bazen suskundur. Hayaller ve hayatlar başka başkadır. Kadın kadının yurdudur. Yurt ve yuva kurmak eğilimi kadınlık ve kadınsılığı gölgeleyen bir oyundur. Son deminde hayatı böyle kavrayıp, evlilikleri ara durak görmesine rağmen son durak sendromuna yenik düşüyor Eylül. Tek başına mücadele etmenin yorgunluğunu yenilgiye ilk adım sayıyor. Beklenen gelmediyse hayat azalmaktır içgüdüsü iç karanlığını parlatıyor. Oysa bazı sesleri zaman yutamaz, semiren sesler havada asılı kalır. Ve o sesler aklı tutsak alır. İşte o çıkmazda hepten sarsılan 'bir tutam Eylül' havadan nem kapıyor. Haliyle başlardaki havası sönüyor...

Sönmeye yüz tutan hayat iz sürer ve geride kalır deniz, geride kalır yollar. Sanki boş hayaller kurar, yolu zamansız tıkananlar. Ve içten içe devam eder simli isyan. Evren dıştan içe, evrimi zorlayan herkesi tehdit eder. Ve iptal olmayan kadınlar bile bu kaosta ölür. Zaten hayat denen yol oldukça uzun, yolculuklar ise çok kısadır.

Bu kasırgada gittiği yeri uzak, geldiği yolu yakın görenler, hayatında nice yaşanmışlık barındırsa da çoğu sahtedir. Tek gerçeklik ise 'artık bitti ben kendimi seçiyorum' diyebilmektir. Ama söylemek yetmez. Çünkü kafadan kendini seçsen de bazı kapılar açık kaldığında soğuk içeri girer. Akıllar kapalı kaldığında üşür. Üşengeç tercihler bir ihtimal değişir. Değişim bir nebze olsun sınırları zorlar. Burada zor olan aslında sınırların eninde sonunda geçilebileceğinin keşfidir. Ayrıca hayatın öbür yüzü fark edildiğinde ara geçişler büyük cesaret ister...

Ne istediğini bilen 'Bir tutam kadın' anlatısında cesaret var ama 'bir tutam Eylül' için ana detaylar epey kısıtlı. Devinen vakalar sıkıntılı. Yani yüz okuma dersinden sınıfta bırakılmış birileri. Kalp gözü ise hayatın gürültüsüne aldırmadan dönüşüme şartlanmış bir kurguyu arzuluyor. Dilekler canlanınca kalbi güzel insanlar novellası, hayat vitrinde değil arka sokaklarda güncellenir akımına kapılıyor. Zamanın içinden ihtişamla geçen ilginç kadınlar konuşturulduğunda ise nefes almayı unutturan sürece hapsoluyor novella. Romans ilerledikçe özgür olmak ve ölüp kalmak arasında bocalıyor, 'bir tutam Eylül'... 

Bocalıyor çünkü içine boca edilenlerle çoğalan mevsim, mevsimsizliğin ham meyvesi. Meyledilen, sonbaharın has gölgesi. Ve sonra gölge oyunu başlıyor. Süreç bu şehrin kadınları asla sıradan hayat yaşamaz özgünlüğüne bağlanıyor. Ve bu novellanın tüm kadınları bir şehrin hikayesini yazıyor. Elleriyle, bedenleriyle, alın teriyle, bitmez dertleriyle. Armağan olarak her biri son repliğine dek novellayı yaşıyor...

Fakat dilediğini yaşayacak ve yaşatabilecek kadınların aklını fikrini kasıyor kasvetli hayat. Oysa kışla yüzleşmeden yaz gelmez. Hayat ertelemeye hiç gelmez. Eylül, elde kalem, kırmızı ciltli deftere tüm bu haykırışları kaydederken en sonunda kalakalıyor. Sonra son sürat, yeni bir ritim kazanıyor. Ve 'bir tutam Eylül' tüm halden bilmezlere, özgürlük dileyen kadını 'biz birbirimiziz, bambaşka gökyüzü olanlar ve aynı güneş ile ısınanlar' jargonuyla anımsatıyor.

Ancak erkek egemenliğinde kadın olmak zorun zoru. Bu nedenle erkeksiz özgürleşilemez saplantısından bir türlü kurtulamıyor 'bir tutam Eylül'. Hatta özgür kadın alışkanlığıyla kötünün iyisine gereksinim duyarak onay bekliyor. Güzelleme sunan dilek ve temenniler neticesinde illa ki bir erkekle nikahlanmaya koşullanıyor. Yani baştan sona cebelleşilen kısır döngüye koşullu serbestlik tanıyor 'Bir tutam Eylül'. Tıpkı kendine kısmi özgürlüğü seçmiş 'bir tutam kadın' akranları gibi...

Son tahlilde simli isyanın kenarından dönmeyi kendine uygun gören bir tutam novella bu. Yine de dikkatli okuyanlara 'eğer bir gün özgür olursan, ne olursun beni ara' hissi yaşatıyor. Dikkatle irdelendiğinde yaratıya yön veren 'bir tutam kadın' ve esin kaynağı olan

'bir tutam Eylül' son şanslarını ve kadınca dileklerini diğer kırmızı kadife kaplı deftere saklıyor olabilir. Sanki bırakılan yerden yazılmak ve okunmak üzere... 

Yalan yok, dertli dervişe yani Derdo'ya 'bir tutam Eylül' anlatıcısının yeni novillasını beklemek kalıyor. Soyu köklü dilek ve kadınsı dialekt yüklü 'denizin efendisi' ile yüzleşmek için gün sayıyor. Sayılı gün çabuk geçer...

SAYI VE RAKAMLA LİTRESİ 100'LÜK, FÜZEMSİ KAZIK

 SAYI VE RAKAMLA LİTRESİ 100'LÜK, FÜZEMSİ KAZIK...

Dingin denkliğin reel sayısıdır 100 veya durgun dengesizliğin rakamıdır. Yani rakam ile sayı içiçe ama ayrı ayrı şeylerdir. Anlaşılması da zordur. Semboldür rakamlar, sayıları yazmaya. Yani rakamlar, sayıları ve miktarı gösteren temel evrensel işaretlerdir. Dilden dile dile pek değişmeyen 10 işarettir topu topu. Bu 10 işaret yani rakamlar tek başına veya yan yana getirilerek çoğunluğu veya miktarı belirler. Özelde veya genelde her rakam sayısal sonsuzluğu sorgular. Ancak her sayı salt bir rakam, her rakam salt sayı çokluğu sağlamaz bazen. Her zaman saygınlık da kazandırmaz. Çünkü itibar zedelenir sayı ve rakkamlar çok zorlanırsa. Tıpkı 'sayı ve rakamla litresi 100'lük, füzemsi kazık' taşyağı gibi...

Tuttuğu taşın yağını çıkaramayanlar, gün olur kızağa çekilir. Statik sayı ve rakamlara çok güvenenler de gün gelir yenilir. Sayı ve rakkamların diliyle sürekli oynayanlar bile devir değişir devran döner milletin artan kızgınlığıyla başedemezler. Rakkamla ve sayıyla etiketleri tutuşturan her yeni denkleme ve yeni düzenleme dengeyi sarsar ve yörünge kayar...

Aslında denge epeydir sarsıldı ve yörünge de kayık. Ancak etrafa salınan  korkudan veya eşrafa verilen fiyat indirin komutundan dolayı bu konulara zumlayan, periyodik zamlara saran yok. Siyonist sarmal işte bu deyip susanların rakamsal oranı da ağır bastığından, sayısal dengesizliğe rakkamsal budamaya dokunduran yok. Ancak dünyanın en baba ekonomistleri bile bizimkisi dahil rakkamla 100 yıl düşünse sayı ile 1 kerreliğine bile aklına getirmez, taşyağın 1 litresini 100'e veya 100'den fazlaya denkleneceğini...

Henüz gidişi tescillenmemiş ama gidici, kendinden güdümlü yüksek rakımlı tepe icadı mali-mum icraat ve indirim+bindirimlerle 100'lendi gitti taşyağı. Bakalım sıkça sulta eteğine 100 sürenler, litresi bir 100'lüğü geçmiş taşyağının egzoztik izini sürer mi? Sürmezler elbet...

Çünkü bir aralar övünçle 100book duvarına methiyeler düzen salvocular, dinsiz imansız galata bankerlerine tapınan saraycı yüzgeçler, dinine imanına çarkına n'olcak bir kerelikten, bundan ne çıkar narası atan saray çıkması yüzler, şahsi hususi deposuna her defasında 100 liralık koyduran sokma akıllı yüzsüzler, işin içinden çıkamıyorlar gayrı. Zamanında yanlışa doğruya kayıp, maluma ayıp masuma hak sayıp tafralanan her kim varsa şimdilerde üç maymun. Hey ki hey 100 de 100 maymunlar cenneti makakları. Be hey makamzadeler, taşyağı fiyatı sayı ve rakkamla 100 lirayı geçmiş, bunlar rakka rukka yerel raksa tutunurlar...

Oysa nesli şahaneler gömütlüğüne gömülünce tabut, neylesin mabut. Şimdilik lafı kursağında kalan mahmut neslinin 100 akları, 100 de 100 haklar bir bir haklandıkça halk da kalmaz. Haklı sosyal hesaplar da sırayla heklenir. Bir süre hesaplı kitaplı bir suskunluk yeğlenir. Sonra çalar düdük, toplumda 100 de 100, yüzdük yüzdük derisi yüzülenler kuyruğuna geldik faslı başlar. Haydi bir kez daha dost düşman başına bu aymazlık. Dünyanın bütün halkları duysun, şarkın 'ya Allah bismill...' kurnazlığını, uyansın...

On yıllardır kurnalardan akıtılan zehir hep aynı zehir. Bu mazlum millet geçen 100 yılda, malum zihniyet yüzünden kuyruklarda mezalime uğradı yalanı. Yokluktan çok çekti martavalı. Zahir zevat bir daha çekmesin diye litresi 100'lük patriyot füzesi manipülasyon rampasında. Pompalar şimdilik 100 mum dikti kale içi şamdanlara. Yarınlar meçhul...

Yazık ki yazık füzemsi kazıklarla artık litresi 100'lük taşyağının. Bu patriyotik 100'lüğün savunulacak yanı yok. Savurgan mim koyucular yeterince yüzsüz olunca yetişmedi sondaj. Ham hamalak dolu variller. Tek bir suçlu varsa rafineri fareleri. Ondan sebep sayısal ve rakkamsal fire. Durum buyken buyrukçu mihmandarlar hala minare yakılmış mihrap yerinde avantacılığı peşinde. Peştemalı yırtıkların 100'ü 100 yerde, yüzüstü bırakılan sürülerde sağmal¹ koyun...

Şimdiki zamanın fluorecent neslini 100 de 100 ile çarpan, bu 100'lük ampul zammı zümresi lafta batan vatan savunması. Dört tarafa kurulan oynak rampalar ve kıvrak pompalar bu 100'lük fiyatla, 100 de 100 her etiketi peşinen etkiler. Hatta litresi 100'lük aldığıyla yetinmez, kalibresi düşük 200'lükten daha çok liralar çarpar. Bu kadar yüzsüzlük yeter, darası hortumu uzun istasyonlar başına...

Başka isimleri de var ama istasyon denilen enerji zincirinin son halkası. Litresi 100'lük akaryakıtı ve kokaryakıtı tüketiciyle buluşturan nihai merci. Bir kısmında elektrik de devrede. Litresi 100'lükten büyük rızık sağlayanlar ile iki dünyalık varlık kazananların bütün istasyonlar. Resmiyette rakkam ve sayıyla 100×130 kadar. Her sektördeki kayıt dışılığın olabilirliği gözetilince, yeni istasyon hesaplaması sayı ve rakamla minimum 100×140 dolayında. Bu füzemsi kazık rampaları ile nazik pompaların konuşlandığı istasyonlara, litresi 100'lükleri dağıtan yerli ve milli veya çokuluslu firmaların sayısı 100'ün üzerinde. Hatta yenileriyle birlikte 200'den rakkam çalıyor sektöryel dinamik...

Çıkarına dokunulduğunda dinamit gibi patlayabilen yüzlük, binlik, onbinlik bir sektör bu. Toptancı akılla irdelendiğinde durum bazı ekonomistlere normal gelebilir. Bize anornal. Bu dağıtımcı sektör ile paydaşı, satıcı onbinlerin ticari kaybı sübvanse edilebilir. Ediliyor da. Ancak geceyarısı operasyonlarıyla, çok kısa zamana sığdırılan enerji güncellemeleriyle bir 100'lüğü geçen taşyağı mağduru on milyonların zararını kim karşılayacak. Hiç kimse. Yani pek yakında geçim-seçim daha da zorlaşacak. Hemen her yerde...

Hele de El heykelli Ada'da. Denkliği bozanlara çanak tutanlar kale içinden itibaren sayı ve rakkamla kendine gelmeli. Gelmedikçe, ne yazık ki füzemsi kazıklar durmaz. Durgun suda balık arayan litresi 100'lük, sabit fiyatta kalmaz...

Evet Ada küçük. Kuş kadar ama yaklaşık sayı ve rakamlarla yaklaşık 80.000 civarında, minimum üç kişilik yerleşik ailesi var. Ayrıca boş, zamanla daha dolacak ciddi bir bina stoğu da var. Mevcut nüfusun sayı ve rakkamlarla 2, 3 ve 4 tekerli yaklaşık 150.000 araç parkuru var. Bu hususi rezerv yaz aylarında, yazlıkçı ve turistlerle neredeyse 100 de 100 artıyor. Ayrıca bu sayı ve rakamlara ticarette ve tarımda kullanılan litresi 100'lük ihtiyacı olan tekerlekli veya paletli küçük büyük araçlar dahil değil. Yıl ortalaması yıldan yıla katlanan bu araçsal sayı ve rakkama hizmet veren yerel istasyon sayısı ise görünürde yaklaşık 25-30 civarında. Tabi etkili ve yetkili kurumlar bu istatistiki sayı ve rakamların en doğrusunu bilir. Bilmelidir de...

Çünkü litresi 100'e hatta 100'ü geçen fiyata, depolara taşyağı pompalayan sektör, kuş kadar ada da bile büyük bir hacme sahip. Ciddi bir potansiyele sahip. Akıl almaz bir boyut. Dijital hesap makinelerine sığmaz sayısal ve rakamsal bir büyüklük...

Büyük bir yarımada olan ülke ele alındığında her cinsten 100×350.000 araç varlığı söz konusu. Bunların kullandığı akar, kokar ve ceryan yakıtını istatiksiyenler hesaplasın. Bu hesaba yatı, botu, feribotu, takası, tankeri, mavnası, gemisi dahil değil onlar da eklensin...

Ayrıca şimdilik 1 litresi bir 100'lük olan taşyağına bindirilmiş vergi yükünü de vergi koyucular tekrar ayarlasın. Çünkü salt özel tüketim diye bütçeye koyulan sayı ve rakamla 1.000.000.000.000 lira, kayıplarla daha da fazla. Taşyağı ve diğer enerji materyallerinde fiyat artışını önlemek için lafta fedakarlık ve dönemsel eşel mobil babında 100 de 40 resmen birilerinin cebine gitmiş. Bunun adı büyük sermaye adına tekelci tahsildarlıktır. Hatta zar zor 100 de 30 vergi toplayıp 100 de 10 fazlasıyla hazineden aktarım, bankerlere güvenerek yapılan bonkörlüktür.

Yani taşyağının litresi bir 100'lük olduğundan değil müzmin başağrısı. Olsun ama devlet kazansın. Bir açığını kapatsın. Ama kazın ayağı öyle değil. Sektörün cilalı görüntüsü kazınınca altından çıkan akla ziyan gerçeklik. Dünyanın sayılı ekonomistlerini hatta bizimkisini bile şaşırtacak boyutta, sayı ve rakamla topyekun yenilen 100 de 100 füzemsi kazık...

Bu saatten sonra dünyanın en saygın, sayılı ekonomistleri hatta bizimkisi bile 100 yıl düşünse, 100 yıllık kazanımların bir kaç yılda el değiştirebilirliğine katkısı olacak bu denli hassas dengeli yöntem bulamaz. Bulsa bile şartlara özgü sürekliliğini geliştiremez. O yüzden bu milleti bu hale düşürüp, her fırsatta baştan sona haklı çıkanlara bravo.

Bravo dingin denkliğin reel sayısı 100'ü, durgun dengesizliğin değişmez rakamı yapanlara. Bravo susanlara ve susturanlara. Ayrıca sayı ve rakamla taşyağı litresi 100'lük olmuş, fiyatı füzemsi kazık olmuş kime ne. Bana ne. Sanki 2 ve 2'den çok tekerlekli, dört ve fazlası çekerli taşıtım var. Evet 100 de 100 yok...

Yok, ayrıca sayı ve rakamla litresi 100'lük taşyağı içilmez ki. Vardı da içtik mi?diyebilelim...

ÖLÜM KALIM SAVAŞI

 ÖLÜM KALIM SAVAŞI

Emperyal dünya yüzyıl başında, yerli işbirlikçilerden de ciddi destek bularak  imparatorluk topraklarına girdi. Bağımsızlığı sıfırlayan haksız işgalleri güdümledi. Tarihe mızrak gibi saplanan kitlesel imha planları tertipledi. Düşünsel plandaki istem fiilen somutlandı. Ancak tam bağımsızlık sevdalısı sivil Mustafa Kemal ulusu ölüm kalım savaşına endeksledi. Millet müthiş savaş denizinde boğulmayıp, memleketine gönül borcunu ödedi. Ve Mustafa Kemal önderliğinde küllerinden doğuş, diriliş, canlanış, emperyalizmi denize döküş, kurtuluş ve kuruluş gerçekleşti...

Kutsal isyanın kongrede belirlenen parolası "ya istiklal ya ölüm" idi. Ve zafere ilk adımın simgesi, 4 Eylül Sivas kongresi oldu...

Baştacıdır Sivas Kongresi. Cumhuriyet tarihinin başlangıcıdır, 4 Eylül 1919.  Yeni bir hüviyet, hürriyet ve medeniyet kazanımına olan inancın resmiyete dökülmesidir. Kongre peşine işgale uğratılmış yaslı şehirlerde siperler kazılır, cepheler kurulur. Zalimce zülfiyare dokunan işgalcilere soğuk demirin kızgın ve keskin yüzü öğretilir. Çanlar emperyal meyyaller için çaldıkça paslı pusula özgürlüğe parlatılır. Ve özgürlükçü kor ateş tüm Anadolu'ya yayılır...

Antiemperyalist imanla kurulan bu can pazarında vatan aşkına kurtuluşa dek bıçak sırtı yaşanır veya can verilir. Yani bir damla umutla çağlar canlar, ölüm kalım savaşına katılır. Bir savaş ki can bedenden çıkmayana dek direnilir. Cansiperane savaşılır. Bir savaş ki emperyalizmin gerçek yüzünü hissettiren hipnozlanmış patates kafaları ve onları hipnozlayan kurgusal fantastizmi şoklar. Ve sonunda emperyalizm toptan halledilir. Emperyal dünya bu kutsal topraklardan ilelebet def edilir...

 

İşte 4 Eylül 1919 Sivas Kongresi, Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın memleket topraklarına devrimci bir ruhla serpildiği ilk gündür. Milletin kutlu isyana katılmasını sağlayan inanç ise tek cümlede özetlenir; "Manda ve Himaye kabul edilemez."...

Yüz yılların alın terinin ve emeğinin emperyal dünya tarafından çalınmasına, ihanetçi ve işbirlikçi yerlilere, hünerli komploculara ve aradan sıyrılma heveslilerine karşı koyuşun ilk adımıdır 4 Eylül Sivas Kongresi. Yani yılgınlık yaratmak için yalandan tıslayan işbirlikçi yılan insanların tantanalarına tokattır 4 Eylül. İşgaller neticesinde sahte güç zehirlenmesi yaşayanlara,  ithal sarsıntıları yalandan ithamlara devşiren yarım akıllılara yanıttır 4 Eylül. Zehirli ağu bulamacıyla, ahu gözleri boyayan rezitlere rest çekmektir 4 Eylül. Toptan yok oluşa toplu başkaldırıdır 4 Eylül. Tarihten silinmeye simgesel isyandır 4 Eylül. Asli gücünü Milletinden alan, kuruluş temelinin atıldığı dünyada ilk Ulusal Kurtuluş reçetesidir, 4 Eylül. Yani 'Yeni' bir doğuşun kıblesidir Sivas Kongresi...

İşte Kutsal İsyan, 4 Eylül 1919'da Sivas’ta, Sivas Kongresi ile başlatılır. Dört yıl süren Ulusal Kurtuluş Mücadelesi 9 Eylül 1923'te İzmir Karşıyaka’da biter. Emperyal dünya ve uşakları ile yerli işbirlikçilerin işgallerle dayattığı esaret Ege'ye dökülür. Bu kutsal direniş, özgürlüğe adanmış bu ölüm kalım savaşı bazen santimlerle canlı hayatın önüne geçer. Ve şan ve şehadet, şanlı milletin kanı ile demlenir. Kalanlar ise tek gayesi tam bağımsızlık olan ve zor şartlarda bu umudu filizlendiren sonsuzluk yolcularından nefeslenir...

Elbette bu tarihsel nefesi, reel tarihe soru soramaz, hurafeler tarihini sorgulamaz iktidar tayfası içine sindiremez. İktidar tafrasına kapılmışlar hala "ya istiklal ya ölüm" diyemez. Aklı yıldırıklar Mustafa Kemal başta bu düsturla 4 Eylül 1919 Sivas Kongresi'nde yola çıkanları benimseyemez. Elbette her fırsatta tarihi bozanlar o kutlu ilk adımı atanları istemez. Çünkü yedi düvele karşı Ulusal Kurtuluş Savaşı'nı yapanlar nefsine yenilmedi. Sonuçta ulusal egemenlik gökten yere indi ve kayıtsız şartsız millete verildi...

O yüzden Cumhuriyet Tarihi boyunca 4 Eylül Sivas Kongresi'nden başlayarak, emperyal dünyaya bu ilk ciddi başkaldırıyı, devrimcilere ve devrimlere öncü olmuş bu kutsal isyanı hazmedemeyenler hep varoldu. Çünkü emperyal dünya soytarıları, emperyal sermaye hokkabazları, ulusal tarih yobazları bu hazımsızlık sayesinde mevkilendiler, makamlandılar. Bol paralandıkları için her fırsatta paralanarak yalan tarihi fısladılar. Yılan insanlığı seçerek tarihsel fos fasaryalar tısladılar. Bu asap bozar taslamalara yeltenen emperyal düzen uşakları, yerli işbirlikçiler, milli ruh aşığı fanatikler ve türevleri Cumhuriyet ile var oldular. Cumhuriyet var oldukça da ne yazık ki olacaklar...

Ancak 4 Eylül Sivas, kafadan öyle bir kongre ki; yitik kafaları hipnozlayan emperyal kurguya, bitik kafaları ütüleyen emperyalist fantastizme teslim olmadı. Tarihten ders alınarak, dosta düşmana karşı 'Yeni' bir kurtuluş kongresi güncellenebilirliği patates kafaları karıştırıyor...

Ve bu kafası karışıklar neredeyse ölüm kalım savaşı verircesine, yine ortalığı karıştırıyor. Ve emperyal dünyaya teslimiyetçiliği yine bayrak ediniyor. Yani her nedense sözde işbilir bu fanotikler yine devrede. Planlı programlı karışıklık had safhada. Kurtuluşu örgütleyen kongreler düşmanı bu ortantik karıştırıcılara ve bunları otomatik fonlayan emperyal sermaye kodamanlarına mahsus selam ve mahsup dua ile...